تروریسم علیه معتمدان بلوچ؛ چرا چهره های اثرگذار هدف قرار می گیرند؟

به گزارش خبرنگار مهر، در بلوچستان، علما، امامان جمعه، ریش سفیدان و معتمدان محلی فقط چهره های شناخته شده نیستند؛ بسیاری از اختلافات خانوادگی و اجتماعی با میانجیگری همین افراد حل وفصل می شود و مردم در مسائل مختلف به آن ها رجوع می کنند. به همین دلیل، ترور چنین شخصیت هایی را نمی توان صرفاً یک حادثه امنیتی یا حذف یک فرد دانست.

ترور مولوی عبدالواحد ریگی، محمد انور ریگی امام جمعه اهل سنت میرجاوه، ملاکمال صلاحی، مولوی گرگیج و مولوی یوسف قاضی، بار دیگر این پرسش را مطرح می کند که چرا چهره های مذهبی و اجتماعی اثرگذار در بلوچستان هدف خشونت قرار می گیرند؟ بررسی انگیزه هر حادثه نیازمند توجه به شواهد و نتایج تحقیقات مربوط به آن است، اما پیامد چنین اتفاقاتی تنها به خانواده قربانیان محدود نمی شود و جامعه محلی نیز از آن آسیب می بیند.

هزینه ترور را مردم منطقه می پردازند

وقتی یک عالم دینی یا معتمد محلی ترور می شود، منطقه ای که سال ها از اعتبار و نفوذ اجتماعی او برای حل مسائل خود استفاده کرده، با خلأیی روبه رو می شود که به سادگی قابل جبران نیست. چه بسا اختلافاتی که پیش تر با گفت وگوی چند معتمد حل می شد، پس از تضعیف این جایگاه ها پیچیده تر شود.

از این منظر، ترور معتمدان بیش از آنکه کمکی به مردم باشد، به زیان همان جامعه ای تمام می شود که گروه های مسلح مدعی حمایت از آن هستند. نمی توان از دفاع از بلوچ سخن گفت، اما هم زمان چهره هایی را هدف قرار داد که در میان مردم جایگاه مذهبی و اجتماعی دارند.

یکی از مشکلات در مواجهه با گروه های مسلح، تلاش برای معرفی اقدامات خشونت آمیز در قالب مطالبات قومی یا مذهبی است. در حالی که هیچ گروهی نمی تواند خود را نماینده همه مردم بلوچ یا اهل سنت بداند و برای پیشبرد اهدافش به خشونت متوسل شود.

مردم بلوچ دیدگاه ها و مطالبات متنوعی دارند و نمی توان رفتار یک گروه را به نام یک قوم یا مذهب ثبت کرد. همان طور که طرح مطالبات و انتقاد از عملکرد مسئولان حق مردم است، مخالفت با ترور و ناامنی نیز نباید به معنای نادیده گرفتن مشکلات و خواسته های جامعه تلقی شود.

در کنار خشونت میدانی، تخریب شخصیت علما و معتمدان در فضای رسانه ای نیز قابل توجه است. انتشار اتهام های تأییدنشده یا استفاده از حوادث برای تشدید اختلافات قومی و مذهبی، به روشن شدن واقعیت کمک نمی کند و می تواند بر بی اعتمادی بیفزاید. نقد عملکرد هر شخصیت اجتماعی حق رسانه هاست، اما نقد با تخریب و اتهام زنی بدون سند تفاوت دارد.

مسئله بلوچستان را نمی توان فقط از زاویه امنیتی دید. مردم این منطقه مطالبات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دارند و رسیدگی به این مسائل، در کنار شناسایی و برخورد قانونی با عوامل ترور و ناامنی، اهمیت دارد. ارتباط مسئولان با معتمدان محلی، شنیدن مطالبات مردم و پاسخگویی به مسائل منطقه می تواند به تقویت اعتماد عمومی کمک کند.

ترور چهره هایی مانند مولوی عبدالواحد ریگی، محمد انور ریگی، ملاکمال صلاحی، مولوی گرگیج و مولوی یوسف قاضی، فارغ از انگیزه عاملان هر حادثه، پرسش مهمی درباره هزینه ای که خشونت بر جامعه محلی تحمیل می کند پیش روی افکار عمومی می گذارد؛ هزینه ای که مردم منطقه، خانواده ها و روابط اجتماعی آن ها می پردازند.